- ग्राभिटी-१ रकेटबाट नौ उपग्रह निर्धारित कक्षमा पठाइए ।
- तीन टनभन्दा बढी पेलोडसहित समुद्री प्रक्षेपणमा नयाँ कीर्तिमान ।
- ‘छ्यानफान’ उपग्रह तारामण्डल विस्तारमा रकेटको पहिलो प्रयोग ।
साङ्घाई । चीनले बुधबार समुद्रबाट ‘ग्राभिटी-१’ वाई३ वाहक रकेट सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्दै नौवटा उपग्रहलाई निर्धारित अन्तरिक्ष कक्षमा पठाएको छ । साङ्घाईनजिकैको समुद्री क्षेत्रबाट गरिएको उक्त प्रक्षेपण चीनको व्यावसायिक अन्तरिक्ष अभियानका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिएको छ ।
चीनको ताइयुआन उपग्रह प्रक्षेपण केन्द्रले सञ्चालन गरेको उक्त अभियान स्थानीय समयअनुसार बिहान ६ बजे भएको थियो । ग्राभिटी-१ वाई३ रकेटमा ‘छ्यानफान’ उपग्रह तारामण्डलका नयाँ उपग्रह तथा एउटा ईयूएचटी प्रविधि परीक्षण उपग्रह राखिएको थियो ।
प्रक्षेपणपछि सबै नौवटा उपग्रहलाई निर्धारित कक्षमा सफलतापूर्वक पुर्याइएको र अभियान पूर्ण रूपमा सफल भएको घोषणा गरिएको छ ।
समुद्री प्रक्षेपणमा नयाँ कीर्तिमान
रकेट निर्माण तथा विकास गर्ने चिनियाँ व्यावसायिक अन्तरिक्ष कम्पनी ओरियनस्पेसका अनुसार यस अभियानले चीनको एकल समुद्री प्रक्षेपणसम्बन्धी दुई नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको छ ।
पहिलो, रकेटले तीन टनभन्दा बढी शुद्ध पेलोड बोकेको थियो । दोस्रो, उपग्रहहरूलाई करिब ८०० किलोमिटर उचाइको कक्षमा प्रवेश गराइएको थियो ।
यसअघि भएका समुद्री प्रक्षेपणको तुलनामा बढी तौलका उपग्रहलाई बढी उचाइको कक्षमा पुर्याउन सक्नुले चीनको समुद्री प्रक्षेपण प्रणालीको क्षमता विस्तार भएको कम्पनीले जनाएको छ ।
ग्राभिटी-१ को चौथो सफल समुद्री प्रक्षेपण
ग्राभिटी-१ रकेटले हालसम्म चारवटा समुद्री प्रक्षेपण पूरा गरेको छ र ती सबै सफल भएका कम्पनीले जनाएको छ ।
बुधबारको अभियान भने ठूलो निम्न पृथ्वी कक्षीय उपग्रह इन्टरनेट तारामण्डलको सञ्जाल विस्तारका लागि ग्राभिटी-१ प्रयोग गरिएको पहिलो अभियान हो ।
यस अभियानमा पठाइएका अधिकांश उपग्रह ‘छ्यानफान’ उपग्रह तारामण्डलसँग सम्बन्धित छन् । ठूलो संख्यामा उपग्रहलाई पृथ्वीको निम्न कक्षमा राखेर एकअर्कासँग समन्वय गराउँदै सञ्चार तथा इन्टरनेट सेवा विस्तार गर्ने उद्देश्यले यस्तो तारामण्डल निर्माण गरिन्छ ।
साङ्घाईमै निर्माण, साङ्घाईनजिकैबाट प्रक्षेपण
ओरियनस्पेसका अनुसार यसपटक प्रक्षेपण गरिएका उपग्रहहरू साङ्घाईमै निर्माण गरिएका थिए । निर्माणपछि तिनलाई साङ्घाईनजिकैको समुद्री क्षेत्रमा लगेर त्यहीँबाट अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो ।
कम्पनीले उपग्रह निर्माणस्थल र प्रक्षेपणस्थलबीचको भौगोलिक समन्वयले व्यावसायिक अन्तरिक्ष उद्योगको कार्यक्षमता बढाउन तथा समय र सञ्चालन लागत घटाउन सहयोग पुग्न सक्ने जनाएको छ ।
चीनको व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रमा बढ्दो गतिविधि
पछिल्ला वर्षमा चीनले सरकारी अन्तरिक्ष कार्यक्रमसँगै व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रलाई पनि विस्तार गर्दै आएको छ । निजी तथा व्यावसायिक कम्पनीहरू रकेट निर्माण, उपग्रह विकास, प्रक्षेपण सेवा तथा उपग्रह सञ्जाल निर्माणमा सक्रिय हुँदै आएका छन् ।
समुद्रबाट रकेट प्रक्षेपण गर्ने प्रविधिले यस क्षेत्रमा थप विकल्प प्रदान गरेको छ । समुद्री प्रक्षेपणस्थल प्रयोग गर्दा केही अवस्थामा प्रक्षेपण मार्ग र सुरक्षा व्यवस्थापनमा थप लचकता प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
बुधबारको सफल अभियानले ग्राभिटी-१ रकेटको समुद्री प्रक्षेपण क्षमता, ठूलो पेलोड बोक्ने क्षमता तथा उपग्रह तारामण्डल निर्माणमा यसको प्रयोगसम्बन्धी अनुभव थप विस्तार गरेको छ । सिन्ह्वा
